Adobe jest leniwe a Flash Player powolny!

Wydajność Flash Player’a od dawna była i jest problemem numer jeden zarówno użytkowników jak i programistów pracujących z Platformą Flash. Istnienie takich plugin’ów jak Unity3D czy O3D dodatkowo podsycają odczucie małej wydajności produktu Adobe. A tu jeszcze pojawia się magiczny HTML5, który ma stanowić rozwiązanie wszystkich problemów i ostatecznie “zabić” znienawidzonego Flash’a. Takie wizje szczególnie widoczne są w środowisku użytkowników produktów spod znaku jabłka. Ponieważ troszkę męczy mnie już to czarnowidztwo postanowiłem poszperać trochę po sieci i zrozumieć lepiej o co w tym wszystkim chodzi.

Pierwszym elementem jest zrozumienie istoty czym Flash Platform tak na prawdę jest. Ale może prościej będzie wyjść od tego czym Flash Platform nie jest. Nie jest to odtwarzacz audio/wideo (choć pełni taką rolę), nie jest to platforma do gier (choć również pełni taką rolę), nie jest to środowisko do robienia stron WWW (choć pełni taką rolę), nie jest to środowisko do robienia banerów i animacji (choć również pełni taką rolę). Skoro nie jest żadnym z powyższych to właściwie czy jest Flash?! W moim odczuciu definicja jest prosta – jest to bardzo rozbudowana platforma aplikacyjna, która na przestrzeni lat rozbudowała się w takim stopniu, że znalazła zastosowanie w praktycznie wszystkich obszarach internetu. Tego zanegować się nie da. Oczywiście większość powie – “jeżeli coś jest do wszystkiego to jest do niczego!” – ale czy w tym przypadku faktycznie ta prawda sprawdza się w 100%? Moim zdaniem nie.

Podstawowym (jedynym?) zarzutem stawianym Flashowi jest wydajność. Przeczytałem ostatnio masę postów i komentarzy pod nimi krzyczących “wiatraki w laptopie zagłuszają mi film na youtube”, a komputer może być używany jako patelnia do smażenia jajek. Oczywiście wszyscy odnoszą się do swoich odtwarzaczy wideo, które przecież praktycznie w ogóle nie zjadają mocy procesora albo do filmików sprzed 5 lat gdzie rozdzielczość wynosiła 320×240. Spierać się nie będę – choć jak dla mnie wysoka temperatura nie pozwala jajecznicy wystygnąć zbyt szybko, dzięki czemu spokojnie można przy niej oglądnąć cały odcinek “The Big Bang Theory”:). Wracając jednak do tematu. Oczywiście Ci wszyscy narzekający użytkownicy mają rację co do wydajności, ale ogromnym błędem jest odnoszenie się do VLC czy innego odtwarzacza wideo – to nie to samo! Jak już wspomniałem wyżej Flash nie jest odtwarzaczem wideo. Jego budowa jest dużo bardziej złożona, a podstawowym faktem jest to, że działa w przeglądarce internetowej. I tu przechodzimy do sedna sprawy i prostego wytłumaczenia dlaczego Flash zużywa więcej mocy CPU.

Flash jako plug-in przeglądarki internetowej (a właściwie wiele różnych przeglądarek) jest ograniczony ich możliwościami i wydajnością. Oczywiście Web Browser również odtwarzaczem wideo nie jest, więc i jego możliwości wyrafinowane nie są. Aktualnie w przeglądarkach internetowych używane są silniki rysowanie takie jak Quartz 2D czy QuickDraw, które tworzone były z myślą do renderowaniu stron HTML. Po bardziej szczegółowy opis odsyłam do bloga Tinic’a Uro. Ciężko zatem zarzucać Adobe lenistwo przy poprawianiu wydajności – to nie zależy tylko od nich. Oczywiście w tle słychać głosy, że cudownym panaceum będzie HTML5 i tag video – ale czy na pewno? Robiąc testy na youtube wcale nie zauważyłem różnicy w zużyciu procesora pomiędzy odtwarzaczem Flash a HTML5. Powód jest prosty – tag video boryka się z tymi samymi problemami i ograniczeniami co Flash!

Oczywiście powiecie teraz ze Unity 3D jakoś daje rade i nawet obsługuje  OpenGL. I faktycznie będziecie mieli rację. Unity 3D zapewnia wydajność o jakiej użytkownicy Flasha marzyli od lat. Ale istotny jest fakt, że Unity3D i inne tego typu plug-in’y są zintegrowane z przeglądarką w zupełnie innym stopniu. Odmiennie niż Flash są to osobne aplikacje, niezintegrowane ze strukturą HTML działające jakby nad przeglądarką internetową. Choćby dlatego same zarządzają pokazywaniem i ukrywaniem swojej zwartości podczas przełączania się pomiędzy tab’ami przeglądarki. Nie oferują również możliwości ustawienia przezroczystego tła.

I tu pojawia się kolejne pytanie – w takim razie czemu Adobe nie poszło ich śladem?! Przecież skoro wydajność jest tak dobra to przeżyjemy brak transparentnego tła! Niestety nie doszukałem się precyzyjnej odpowiedzi na to pytanie – ale moim zdaniem jest ona prosta. Przy kompatybilności wstecznej, która jest kluczową zasadą Flash, taka zmiana architektury nie jest już możliwa. Platforma rozwijana od 14 lat nie może nagle powiedzieć – zostawmy co było i zacznijmy od nowa. No i czy dziś to w ogóle miało by sens?

Żyjemy w dobie niesamowitego tempa rozwoju sprzętu komputerowego. Z roku na rok procesory zwiększają swoją wydajność w zatrważającym tempie. Dopiero procesor Pentium 4 robił furorę a już pod strzechami mamy 4 takie procesory w laptopie! A w niedługiej przyszłości ilość rdzeni pójdzie w dziesiątki a nawet setki. Sprzęt nie będzie stanowiło bariery. Tym bardziej, że wraz z rozwojem hardware’u rozwija się oprogramowanie – czyli również przeglądarki WWW. Kwestią czasu jest udostępnienie przez nie dostępu do kart graficznych i silników tak potężnych jak OpenGL. Już pojawiają się doniesienia o wprowadzaniu WebGL. Może nie wszyscy jeszcze słyszeli o tym, że tak nienawidząca Flash’a firma jak Apple, współpracuje z Adobe nad udostępnieniem w przeglądarce silnika Core Animation – właściwie praca ta dobiega już końca czego możemy doświadczyć posiadając kombinację OS X 10.6, Safari 4+ oraz Adobe Flash Playera 10.1.

Podsumowując, Flash chyba nie jest taki zły i beznadziejny jak wszyscy go malują. Smutne jest to, że ludzie w swoich wypowiedziach zupełnie zapominają o tym, ile dobrego to środowisko przyniosło w ostatnich latach! Gdyby nie ono, do dziś siedzielibyśmy przy obrazkach oblanych tekstem walcząc o to, aby w każdej przeglądarce ten mizerny układ wyglądał tak samo. Same możliwości Flash Platform to jednak nie wszystko. I tu przemówi przeze mnie developer Flash, który jak większość zaczynał od HTML. Flash Platform daje przede wszystkim świetne narzędzia developer’sko/designer’skie. Oczywiście nie będę tu opowiadał, że AS jest lepszy od Javy, a Flex Builder przegania lata świetlne NetBeans, bo to nie prawda! Patrząc jednak na pracę z HTML i JS, Adobe Flash Platform wydaje się być duużo lepszy. Nie ma problemów z różnymi przeglądarkami (z drobnymi wyjątkami;), dostarcza dobry obiektowy framework, daje świetne narzędzia graficzne itd. Patrząc w przyszłość nie możemy zapominać, że te elementy mają spore znaczenie, a ich mnogość w przypadku Flash Platform może być kluczowa w “walce” takimi środowiskami jak Silverlight czy Java FX.